nv Quinta da Romaneira Tawny Port 8 years old   Portugal

Quinta das Heredias Tawny Port 10 years old   Portugal

Quinta das Heredias Tawny Port 20 years old   Portugal

Quinta das Heredias Tawny Port 40 years old   Portugal

2000 Quinta das Heredias Vintage Port   Portugal

2001 Quinta das Heredias Vintage Port   Portugal

Quinta das Heredias White Port   Portugal

nv Quinta de Honor Ruby Port Special Reserve   Portugal

nv Quinta de Honor Tawny Port   Portugal

2003 Vintage Port Burmester   Portugal

Sherry (ook: xeres of xereswijn) is een Spaanse wijnsoort die in onze contreien vooral als aperitief gekend is. De sherry is afkomstig uit de streek van Jerez de la Frontera in het uiterste zuiden van Andalusië. Alleen wijn uit deze steek mag zich sherry noemen. Sherry is overigens de Engelse uitspraak van Jerez.

Er zijn vier types sherry:

• Fino: een droge en lichtgele soort met een nootachtige smaak. Soms ook "Dry" genoemd. Tijdens de rijping van deze fino sherry ontstaat in het rijpingsvat een schimmellaag die boven op de wijn drijft. Deze schimmel wordt ook "flor" genoemd.

• Manzanilla: de helderste en droogste van de vier. Vaak iets bitterder van smaak.

• Amontillado: amberkleurige sherry met een zacht aroma. Deze sherry-soort is genoemd de montilla, een wijn die niet in Jerez wordt verbouwd.

• Oloroso: de zoetere versie met een donkere kleur, vaak als dessertwijn gedronken. Amontillado en Oloroso kunnen enkele jaren liggend bewaard worden.

Buiten allen, hiervoor genoemde soorten, spreekt meestal tot de verbeelding, de mierzoete Pedro-Ximénez. Pedro-Ximénez, ook wel genoemd PX, is een witte druif, die hoofdzakelijk wordt verbouwd in de Andalusisch gebieden Montilla, Málaga en Jerez. Komt ook voor in Valencia en Extremadura.

Normaal produceert hij zoete versterkte wijnen van druiven die in de zon gedroogd worden, maar ook licht "knapperige" wijnen als ze zijn toen vroeg genoeg gevinifieerd zijn. Pedro-Ximénez is beroemd vanwege zijn zoete wijnen van uitstekende kwaliteit, die een fruitig aroma van vijgen en noten hebben, wat bereikt wordt door de druiven in de zon te drogen en door de lange tijd die de wijn in vaten doorbrengt. De druif werd vroeger in Jerez gebruikt omdat hij zoetheid toevoegt aan sherry. Ook werd hij als pure PX wel gebruikt en gaf dan een zoete dessertsherry, donker van kleur.

Mooi verhaal over de naam: men zegt dat hij door een Spaanse soldaat met dezelfde naam uit Nederland (om precies te zijn de Rijn-streek) is meegenomen in de 17e eeuw.

Port

Vintage-port is niet zomaar een port, maar een rode port van een bijzonder goed oogstjaar, afkomstig van de beste wijngaarden. Hij staat aan de top van de porthiërarchie.

De portexpeditiebedrijven of de eigenaren van de quinta’s kunnen aangeven of hun port tot een Vintage-port uitgeroepen wordt, maar de uiteindelijke beslissing wordt genomen door het Port Instituut in Porto. In de praktijk blijkt dat gemiddeld één keer in de drie jaar een port het predikaat Vintage krijgt. Vintage-port moet gebotteld worden tussen 1 juli van het tweede jaar en 30 juni van het derde jaar na de oogst, waarna het rijpingsproces nog tientallen jaren in beslag neemt. Jonge Vintage-port is dieppaars van kleur, heeft veel tannines (verschillende stoffen, afkomstig uit de druivenschillen, die een stroeve sentatie op de tong veroorzaken en die zeer belangrijk zijn voor de houdbaarheid) en is krachtig en fruitig van smaak. Dat fruitige verdwijnt met de jaren, de kleur verandert naar licht paarsrood, de tannine wordt bitter en pas na zo’n 20 jaar in de lodges bereikt de wijn zijn hoogtepunt.

Het grootste gedeelte van de geproduceerde port is de gewone ruby, de witte port en de tawny. Ruby is een redelijk volle wijn, die geblend is met betrekkelijk jonge wijnen. Het heeft een rijke kleur, is fruitig en zoet. Witte port wordt, zoals de naam al aangeeft, gemaakt van witte druiven. In tegenstelling tot de andere ports ondergaan de witte de volledige gisting, voordat de wijnbrandewijn wordt toegevoegd. Vroeger waren de witte ports zoet of zelfs heel zoet zonder de finesse van de rode ports. Later heeft men dan ook droge witte ports geïntroduceerd. De tawny-port is ook een blending van verschillende oogsten van verschillende jaren.

Portwijn kan op twee manieren rijpen, namelijk op hout of in de fles. Als de wijn op hout rijpt dan moet het dikwijls overgegoten worden in andere vaten en wordt er - indien nodig - een jongere wijn aan toegevoegd. Tijdens het rijpen zijn een paar factoren heel belangrijk: de kwaliteit van de oogst, het onderhoud van de vaten, het luchten van de wijn tijdens het wijnverlaten (wijn uit het ene vat in het andere laten lopen), het compenseren van de geëvaporeerde alcohol en de ‘refresco’ van de portwijn. ‘Refresco’ is de toevoeging van een klein percentage jonge wijn. De karakteristiek die het meest verandert tijdens het rijpen op hout is de kleur. Bij rode wijnen wordt de kleur geleidelijk zachter en bij witte wijnen gebeurt het tegenovergestelde: deze worden donkerder van kleur.

De soorten port

• 
  

  De White Port of witte port, wordt uitsluitend van witte druiven gemaakt.

  
  
• 
  

  De Ruby Port of rode port.

  
  
• 
  

  De Tawny port. Dit is een mengeling (= een blend) van ports van verschillende oogstjaren, maar heeft als voornaamste kenmerk dat hij meerdere jaren in vaten gerijpt heeft, wat zijn typische tawny kleur geeft. Bij goedkope tawny Ports, kan de tawny kleur verkregen worden door een mengeling van rode en witte Port.

  
  
• 
  

  Bij de Aged Tawny staat op de fles het aantal jaren (10, 20 jaar) dat de port in vaten gerijpt heeft, waardoor de typische tawny-kleur ontstaat. Omdat het hier om een mengeling van ports gaat, is de leeftijd die op de fles aangegeven is, de gemiddelde leeftijd van de blend.

  
  
• 
  

  De Vintage Character

  
  
• 
  

  De Late Bottled Vintage Port is een mengeling van ports van één enkel jaar. Ze rijpen tussen 4 en 6 jaar in eikenhouten vaten en worden dan gebotteld. De meeste zijn dan rijp om gedronken te worden. Het etiket moet altijd het oogstjaar en het jaar van botteling vermelden.

  
  
• 
  

  De Garrafeiraport is eveneens een mengeling van ports van één enkel jaar. Na een korte rijpingsperiode in houten vaten worden ze overgebracht in grote glazen vaten waarin ze gedurende 20, 30 tot 40 jaar traag verder rijpen. In de loop der jaren wordt er een bezinksel gevormd dat decanteren nodig maakt voordat de port voor consumptie in flessen van 75cc overgegoten worden.

  
  
• 
  

  De Colheitaport. Deze port bestaat uit de oogst van één enkel jaar. Hij moet minstens zeven jaar in een houten vat gerijpt hebben. Hij is tawny van kleur en is onmiddellijk op dronk (=klaar om gedronken te worden). Het oogstjaar en het aantal jaren dat de port in het vat gerijpt heeft worden op de fles vermeld.

  
  
• 
  

  De Crusted Port bestaat uit een mengeling van ports van verschillende jaren die 3 à 4 jaar in vaten gerijpt hebben en die ongefilterd gebotteld worden waardoor er zich een bezinksel, de zogenaamde crust, vormt. De port moet gedecanteerd worden voor hij voor consumptie geschikt is.

  
  
• 
  

  De Vintage Port. Dit kwaliteitslabel wordt enkel gegeven wanneer de Port een uitstekende kwaliteit heeft. Het komt ongeveer 3 maal in tien jaren voor. Deze kwaliteit kan slechts bereikt worden wanneer het weer uitzonderlijk gunstig geweest is voor de druiven. Er moet een heel koude winter geweest zijn, gevolgd door een warme en droge lente en tenslotte moet er een hete zomer geweest zijn. Aangezien de klimatologische invloeden voor heel de streek dezelfde zijn, zullen bijna alle ports in dat jaar dit label meekrijgen. Het label wordt uitgereikt door het IVP (=Instituto do Vinho do Porto). De Vintage Ports worden hoogstens 3 jaar in eikenhouten vaten bewaard. Ze worden dan zodanig gebotteld dat ze dan traag verder op fles kunnen rijpen. Zo kunnen ze tot 40 jaar lang bewaard worden.
  Aangezien de Vintage Port lang en traag op fles rijpt, wordt er in de loop der jaren een bezinksel gevormd dat het decanteren (meestal in een glazen karaf) nodig maakt, om de port van zijn depot te scheiden. Het etiket moet hier ook altijd het oogstjaar en het jaar van botteling vermelden.

  
  
• 
  

  De Single Quinta Vintage Port. Dit is een Vintage Port die van één enkele wijngaard afkomstig is. De wijngaard vanwaar hij afkomstig is moet op de fles vermeld staan. Deze Single Quinta Vintage Ports kunnen in jaren voorkomen die niet als vintage-jaren gezien worden. Wanneer een producent meent dat zijn Quinta een port van uitzonderlijke kwaliteit geleverd heeft kan hij deze voorleggen aan het IVP (=Instituto do Vinho do Porto) dat dan al dan niet het vintage label zal toekennen. Ook hier vermeldt het etiket het oogstjaar en het jaar van botteling.

Bron: Kwint / Wikipedia